Ouderen, eenzaamheid en depressieve klachten

29 april 2015

Als eerstelijnspsycholoog met kennis over en affiniteit met ouderen, grijp ik elke kans aan om aandacht te vragen voor deze doelgroep. Psychologe Ilse van Beljouw heeft recent een promotieonderzoek gedaan bij de VU Amsterdam onder deelnemers van ‘Levenslust’, een project om de herkenning en behandeling van depressieve gevoelens bij ouderen te verbeteren, wat de moeite van het vermelden waard is.
 
Van de 263 ouderen die verschillende vragenlijsten invulden over depressieve klachten, eenzaamheid en hun behoefte aan hulp bleek dat 88 procent zich eenzaam voelde. Ouderen ervoeren hun eenzaamheid als het meest prominente probleem waar zij last van hadden, en hun eenzaamheidsgevoelens zagen zij bovendien als een logische oorzaak van hun depressieve klachten. Van Beljouw ontdekte dat deze ouderen het liefst een programma willen met veel ruimte voor sociaal contact.
 
“Als hulpverlener is het van belang om je ervan bewust te zijn dat eenzaamheid veel voorkomt bij deze doelgroep, en dat je hier rekening mee moet houden bij het samenstellen van behandelmogelijkheden”, aldus van Beljouw. Ze denkt daarbij aan het uitvragen van (ernstige) gevoelens van eenzaamheid tijdens het bespreken van depressieve klachten met ouderen in de huisartsenpraktijk. De gebruikte terminologie kan meer aangepast worden aan de manier waarop ouderen hun emotionele klachten beleven door de belangrijke rol van eenzaamheid in het ontstaan en het voortduren van huidige depressieve klachten te erkennen. Dit zou de bereidheid van ouderen om hulp voor hun depressieve klachten te aanvaarden kunnen vergroten. Ook ziet Van Beljouw mogelijkheden in het aanbieden van interventies die veel ruimte bieden voor sociaal contact, zoals een beweegprogramma in groepsverband of de interventie ‘Dierbare Herinneringen’ waarbij veel ruimte is voor ouderen om hun persoonlijk levensverhaal met de behandelaar te delen.
 
Ester Jongejan,
Gezondheidszorgpsycholoog/ Eerstelijnspsycholoog NIP
Werkzaam op locatie de Kapelhof in Breda